تاثير« فاصله» در خلاقيت
عوامل اجتماعي و هيجاني اثرگذار بر خلاقيت بسيار است. يكي از راههاي افزايش خلاقيت اين است كه مساله را از خود دور بدانيم. اين نتيجهاي بود كه پژوهشگران دانشگاه اينديانا در مطالعهاي به آن رسيدند.
اين دانشمندان به دو گروه از شركتكنندگان، يك مساله عملي براي حل دادند. به گروهي از اين شركتكنندگان گفته شد كه نتايج آزمون براي عدهاي از دانشمندان كه هزاران كيلومتر آن سوتر هستند، ارسال ميشود. به گروه ديگر نيز گفته شد كه نتايج اين مطالعه توسط گروهي از دانشمندان همان دانشگاه بررسي خواهد شد. كارايي شركتكنندگاني كه فكر ميكردند نتايج آنها توسط دانشمنداني در فاصلهاي دور بررسي ميشود، دو برابر گروه ديگر بود. پژوهشگران اين فرضيه را مطرح كردند كه فاصله فيزيكي سبب شد شركتكنندگان ديدي انتزاعيتر نسبت به مساله داشته باشند و لذا پاسخهاي بهتري ارائه كردند.
حتي فاصله گرفتن با زمان حال ميتواند تاثير مثبتي بر خلاقيت داشته باشد. در آزمايشي كه براي اثبات اين فرضيه انجام شده بود، از دو دسته شركتكنندگان خواسته شد تا خود را در فردا و سال آينده تصور كنند.
سپس از آنها خواسته شد تا با اين تصور اوليه، يكسري مسائل را حل كنند. آنهايي كه خود را در آيندهاي دورتر تصور كرده بودند، نتايجي به مراتب بهتر نسبت به آنهايي به دست آوردند كه خود را در فرداي همان روز تصور كرده بودند.
فاصله داشتن از ديگران نيز سبب افزايش خلاقيت ميشود. يافتههاي جديد نشان ميدهد كه بر خلاف آنچه بسياري گمان ميبرند، جلسات بارش ذهني (يادگيري از طريق همياري) تنها وقتي موثر واقع ميشود كه خودتان براي يك مساله پيچيده چند راهحل يافته باشيد. افزون بر اين، بارش ذهني وقتي كارايي بهتري دارد كه در جلسات غيررسمي و نيمه هدايتشدهاي نظير وقت ناهار يا يك اجتماع دوستانه انجام شود تا يك جلسه رسمي و سازماندهي شده. اگر افرادي كه در اين جلسات شركت دارند داراي تخصصهاي مختلفي باشند، نتيجه آن بهتر نيز ميشود.
البته قوه تخيل قوي تنها عامل ضروري موفقيت نيست. هنوز هم مانعي بزرگ به نام ترس از شكست در سر راه است. انسانها معمولاً مايلند در راههايي بيخطر حركت كنند، حال آن كه راهحلهاي بسيار نوآورانه معمولاً كم خطر نيست.
به عنوان مثال، جف بزوس (بنيانگذار آمازون)، فقط ايده ساخت فروشگاه اينترنتي را در ذهن نداشت. وي علاوه بر داشتن اين ايده نوآورانه، شهامت بيرون آمدن از شغل پردرآمد خود و حركت به سوي آيندهاي مبهم را نيز داشت. بنابراين ميتوان گفت كه عملي سازي يك ايده نوآورانه، كاري سخت و چالش برانگيز است.
منبع: جام جم
